Foto Holland Festival

Zielsnijdend grindgezang met onvervalste catharsis

In Trojan Women geven regisseur Ong Keng Sen en pansori-componist Ahn Sook-sun een krachtige Koreaanse kijk op Euripides’ beroemde tragedie.

 

Volgens de mythe was ze de mooiste vrouw op aarde, Helena van Sparta, echtgenote van de onverschrokken koning Menelaos. De Trojaanse prins Paris wist haar met hulp van de listige liefdesgodin Aphrodite te verleiden. Met alle gevolgen van dien. Onafgebroken teisterden de wraakzuchtige Grieken de muren van Troje, om de stad na tien jaar strijd te verwoesten.

Overspelige lellebel of slachtoffer van twistzieke goden. Dat is de vraag die Helena aankleeft. Hoe dan ook is ze een diep tragische figuur die eenzaam tussen de Grieken en Trojanen in staat en door beide kampen wordt verguisd.
In Trojan Women, een Koreaanse bewerking van Euripides’ beroemde tragedie, licht regisseur Ong Keng Sen (Singapore, 1963) die dubbelzinnige rol van eeuwige buitenstaander krachtig uit. Hij voert Helena ten tonele als travestiet, een glansrol van popzanger Kim Jun-soo wiens campy balads scherp afsteken bij de verder streng gestileerde voorstelling.

Voor Trojan Women werkte Ong Keng Sen de bijna 2500 jaar oude tekst van Euripides om tot een changgeuk, een Koreaanse vorm van muziektheater die teruggrijpt op de eeuwenoude epische pansori-traditie. Toneelschrijver Bae Sam-sik vertaalde het Oudgrieks naar een eigentijds, lyrisch Koreaans dat door de legendarische pansori-zangeres Ahn Sook-sun van nieuwe muziek werd voorzien. Ze legt haar zangers, ieder begeleid door een eigen instrument, een rauw-emotioneel soort spreekzang in de mond, uiteenlopend van verstikt gefluister tot zielsnijdend krijsen.

De thematiek is ernaar: Euripides’ tragedie handelt over het weinig verheffende slavenlot dat de vrouwen van Troje wacht, na de verwoesting van hun stad. De parallel met de Koreaanse geschiedenis ligt voor het oprapen. Ten tijde van de Japanse oorlog werden duizenden Koreaanse ‘troostmeisjes’ misbruikt in de bordelen van het keizerlijke bezettingsleger.

In Trojan Women worden alle tragedie-registers zonder reserve opengetrokken. Dat de voorstelling niet verzandt in een overdaad aan hel ende verdoemenis, maar afstevent op een onvervalste catharsis heeft alles te maken het krachtige spel van de pansori-zangers. Met haar ongemeen krachtige grindgezang portretteert Kim Kum-mi een gedenkwaardige koningin Hecuba. Yi so-yeon en Kim Ji-sook grijpen bij de strot als Cassandra en Andromache.

****

Euripides, Ong Ken Sen
National Changgeuk Company of Korea, Ahn Sook-sun
Gezien: 08/06, Muziekgebouw aan ‘t IJ

NRC Handelsblad 09-06-18

 

Zielsnijdend grindgezang met onvervalste catharsis