Verrassend en doorleefd huzarenstukje van Ferschtman en Cohen

Liza Ferschtman durft. In Muziekgebouw aan ’t IJ zette de violiste zich met klavecinist Jonathan Cohen aan een integrale uitvoering van Heinrich Bibers ‘Rozenkranssonates’.

 

Liza Ferschtman houdt wel van een uitdaging. In het Muziekgebouw aan ‘t IJ zette de violiste zich met klavecinist Jonathan Cohen aan een integrale uitvoering van Heinrich Bibers Rozenkranssonates. Een zeldzaam huzarenstukje, alleen al gezien de lengte van de cyclus: vijftien sonates plus een afsluitende passacaglia, elk geïnspireerd op sleutelmomenten uit het leven van Christus en Maria.

Gemakkelijke kost is het niet. Biber staat te boek als een van de grootste vioolvirtuozen van de zeventiende eeuw en die status maakt hij in zijn Rozenkrans-reeks dubbel en dwars waar met technisch veeleisende noten. Bovendien vraagt de Salzburgse kapelmeester in elke sonate om een andere vioolstemming, reden waarom Ferschtman met maar liefst zeven verschillende instrumenten op het podium verscheen.

Bibers scordatura is meer dan zomaar een virtuoze kunstgreep. De variaties in snaarspanning resulteren in een rijk kleurenpalet waarmee de componist geraffineerd aan het klankschilderen slaat. Neem de zevende sonate (geseling), waarin hij een flink opgeschroefde g- en d-snaar pijnlijk laat striemen.
Keerzijde is dat de alternatieve stemmingen gemakkelijk tot intonatieproblemen leiden, een euvel waar ook Ferschtman zo nu en dan mee kampte. Wat niet hielp: haar keuze voor darmsnaren, die weliswaar prachtig klinken in barokrepertoire maar snel ontstemmen.

Stond tegenover dat de violiste verrassende en doorleefde interpretaties gaf. In het duistere b-klein van de derde sonate (geboorte) hoorde zij een vooruitblik op Christus’ lijden, een visie die ze onderstreepte met schrijnend aangezette dubbelgrepen. Ook in de tiende sonate zette Ferschtman Bibers retoriek op scherp: haar vertolking van de aardbeving na Christus’ kruisdood (een spervuur van tremolo’s) was huiveringwekkend.

In de afsluitende sonates, gewijd aan verrijzenis en hemelvaart, lieten Ferschtman en Cohen onversneden speelplezier horen. Mooi hoe het tweetal het dansante karakter van de gigues, courantes en doubles uitlichtte en hoe Cohen in de slotsonate een hemels speeldoosje uit zijn klavecimbel streelde.

****

Rozenkranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber
Liza Ferschtman, Jonathan Cohen
Gehoord: 21 december, Muziekgebouw aan ’t IJ

NRC Handelsblad 23-12-16

 

Share on FacebookEmail this to someoneShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Verrassend en doorleefd huzarenstukje van Ferschtman en Cohen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *