Foto Marco Borggreve

Tosca in een modern politiebureau

De Brit Harry Fehr regisseerde Tosca voor de Nederlandse Reisopera. Zijn enscenering komt niet helemaal uit de verf, maar dankzij sterke solisten grijpt de productie toch bij de lurven.

 

In de Italiaanse verismo-opera keek men niet op van een dooie meer of minder, maar dan nog gaat het er in Puccini’s Tosca bijzonder gewelddadig aan toe. Wanneer de mooie, temperamentvolle zangeres Floria Tosca wordt aangerand door de sadistische politiechef Scarpia, rijgt ze hem zonder pardon aan het mes. Een bedrijf later ziet ze hoe haar zwaar toegetakelde lief Cavaradossi de kogel krijgt en springt ze uit wanhoop haar dood tegemoet.

Met een onderliggende thematiek van seksuele dwang en machtsmisbruik zou je Tosca een #MeToo-drama avant la lettre kunnen noemen. Wellicht koos regisseur Harry Fehr daarom voor een stevige actualisering van de opera. In zijn enscenering voor de Nederlandse Reisopera portretteert hij Tosca als een hedendaagse vrouw in een stijlvolle designjurk. De schilder Cavaradossi steekt hij in shorts en shortsleeve hoodie.

Virtuele verdubbeling
Van de originele setting (Rome, 1800) maakt de Brit een modern politiebureau, waar Scarpia’s fastfood bunkerende handlangers naar bewakingsbeelden turen op een groot wandscherm. Op papier intrigerend: de keuze om daarop impressies te geven van de oorspronkelijke verhaallocaties met op voorhand geschoten filmbeelden. Terwijl de zangers op de bühne staan te zingen in een kantoorsetting, zie je ze op het scherm rondsluipen in een kerk of op een executieterrein.

Toch komt de virtuele verdubbeling in praktijk niet helemaal uit de verf. De beelden zijn te donker, te korrelig en (ondanks negen geschakelde flatscreens) te klein om de bühne overtuigend te transformeren tot een Romeinse Sant’ Andrea-kerk of Engelenburcht.

Jammer ook dat Tosca’s cantate-scène in de tweede akte hapert. Waar solist en koor hun partijen traditioneel vanuit de coulissen zingen, daar koos Fehr ervoor om ze in real time op te nemen en de videobeelden onder de live muziek te monteren. Het gevolg: een wat stroeve synchronisatie.

Foto Marco Borggreve

Sterke bezetting, Noorse Tosca met Friese roots
Desondanks grijpt de productie bij de lurven dankzij een sterke solistenbezetting. De Noorse sopraan met Friese roots Kari Postma (grote stem zonder overdreven operamaniertjes) gaf de titelrol felle emotionele kleuren. Tosca’s liefde voor Cavaradossi liet ze weerklinken in warme timbres. In licht hysterische uithalen vlamde jaloezie. Walging en ontzetting in schorre parlando’s en een waar nodig ijzingwekkend hoog register.

Tenor Noah Stewart (Cavaradossi) is een geboren podiumdier en neemt op volslagen natuurlijke wijze bezit van de bühne met een schallende stem die even atletisch gespierd is als hijzelf. Phillip Rhodes, meester van de boosaardig opgetrokken wenkbrauw, liet zijn bariton kwaadaardig smeulen met subtiel bijgemengde nasale timbres.

Bij Puccini’s Tosca zit een groot deel van het muzikale drama in het orkest. Hoor de agressief tetterende openingsakkoorden en je weet: dat wordt hommeles. Onder dirigent David Parry liet het Orkest van het Oosten die onderhuidse spanning vervaarlijk broeien met scherp getekende ritmische motieven, giftig koper, dreigend slagwerk en walmend laag hout.

Regie
***

Muziek
****

Puccini
Harry Fehr (regie)
Orkest van het Oosten en Consensus Vocalis o.l.v. David Parry
Gehoord: 13-10, Wilminktheater, Enschede

Tosca in een modern politiebureau